سؤال: لطفاً خودتان را معرفی کنید و بفرمایید در چه حوزهای فعالیت دارید؟
مریم دورودیان: من مدرس دانشگاه و فعال در حوزه هنرهای سنتی معماری ایران هستم. سالهاست که بهویژه در زمینه کتیبهنگاری کار میکنم و تلاش دارم این هنر فاخر را در پروژههای معاصر نیز زنده نگه دارم.
سؤال: از نگاه شما، کتیبهنگاری چه جایگاهی در معماری ایران دارد؟
مریم دورودیان: کتیبهها تنها جنبه تزئینی ندارند؛ بلکه حامل معنا، پیام و هویت فرهنگی هستند. در واقع کتیبه زبان گفتوگو میان کالبد خاموش بنا و مخاطب است. این هنر میتواند نقش مهمی در هویتبخشی به معماری معاصر ایران ایفا کند.
سؤال: یکی از تجربههای مهم شما در این زمینه چه بوده است؟
مریم دورودیان: یکی از تجربههای ارزشمند من همکاری با سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی در پروژه زیباسازی ضلع قبله بود. در این پروژه طراحی حدود ۱۵۰ متر کتیبه را بر عهده داشتم.

موقعیت قرارگیری کتیبهها در پروژه پروژه زیباسازی ضلع قبله حرم مطهر رضوی، کتیبهنگار: مریم دورودیان
سؤال: در طراحی این کتیبهها از چه سبکها و متریالهایی استفاده کردید؟
مریم دورودیان: کتیبهها با الهام از پیشینه تاریخی کتیبهنگاری ایرانی–اسلامی، بهویژه در خراسان بزرگ، طراحی شدند. از خطوط مختلف کوفی تزئینی مانند گرهدار، مشجر، بنایی و مادر و فرزند استفاده شد. برای اجرا نیز از آجر، آجر لعابدار و ترکیب آجر و کاشی بهره گرفتیم. این آثار تنها کتیبههای آجری حرم امام رضا(ع) محسوب میشوند.

کتیبه محرابی آیه الکرسی (۲۵7-۲۵5 بقره)، پروژه زیباسازی ضلع قبله حرم مطهر رضوی، کتیبهنگار: مریم دورودیان

کتیبه دو خط کوفی به سبک مادر و فرزند در سردر ورودی، پروژه زیباسازی ضلع قبله حرم مطهر رضوی، کتیبهنگار: مریم دورودیان
سؤال: بازخورد مخاطبان از این آثار چگونه بود؟
مریم دورودیان: خوشبختانه این پروژه توانست ارتباط خوبی با مخاطبان برقرار کند و نمونهای موفق از پیوند هنرهای سنتی با زیباسازی شهری معاصر باشد.

بخشی از کتیبههای آجر لعابی به خط کوفی گرهدار، پروژه زیباسازی ضلع قبله حرم مطهر رضوی، کتیبهنگار: مریم دورودیان
سؤال: نقش آشنایی دانشجویان با هنرهای سنتی در آموزش معماری چیست؟
مریم دورودیان: آشنایی دانشجویان با هنرهای سنتی، نهتنها به غنای طراحیهای آنان کمک میکند، بلکه پلی میان گذشته و آینده معماری ایران ایجاد میکند. امیدوارم نسل جدید با انگیزه و عشق این میراث ارزشمند را ادامه دهد.
![]() |
![]() |
![]() |
کتیبههای خط بنایی با ترکیب آجر و کاشی، پروژه زیباسازی ضلع قبله حرم مطهر رضوی، کتیبهنگار: مریم دورودیان


